Τούρκος Υπουργός Παιδείας: «Δεν υπάρχει Αιγαίο, αλλά Θάλασσα των Νήσων»

Η εικόνα είναι δημιούργημα ΑΙ

Ανεξάρτητα από τη σκοπιμότητα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης στη γειτονική χώρα, η ονομασία «Αιγαίο Πέλαγος» δεν αποτελεί νεότερη ή αυθαίρετη επινόηση. Η ονομασία απαντά διαχρονικά, με διάφορες μορφές και παραλλαγές, σε αρχαίες ελληνικές, ρωμαϊκές, βυζαντινές και οθωμανικές πηγές. Η βασική και ιστορικά καθιερωμένη ελληνική ονομασία είναι «Αἰγαῖον πέλαγος».

Ακολουθούν χαρακτηριστικές μαρτυρίες ανά ιστορική περίοδο:

Αρχαίες ελληνικές πηγές

Ο Ηρόδοτος (5ος αιώνας π.Χ.) χρησιμοποιεί τον όρο «ἐς τὸ Αἰγαῖον πέλαγος» για να περιγράψει τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ελλάδας και Μικράς Ασίας.

Ο Θουκυδίδης αναφέρεται επίσης στο «τὸ Αἰγαῖον πέλαγος» στις περιγραφές του για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο.

Ο Στράβων, στα «Γεωγραφικά», χρησιμοποιεί τον όρο «Αἰγαῖον πέλαγος» ως καθιερωμένο γεωγραφικό προσδιορισμό.

Ο Πτολεμαίος, στη «Γεωγραφική Υφήγηση», καταγράφει σε χάρτες και περιγραφές την ονομασία «Αἰγαῖον πέλαγος».

Ρωμαϊκές πηγές

Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος χρησιμοποιεί στο έργο Naturalis Historia τον λατινικό όρο Aegaeum Mare.

Ο Πομπόνιος Μέλας αναφέρεται στη θάλασσα ως Mare Aegaeum.

Στον Οβίδιο συναντώνται οι ποιητικές εκφράσεις Aegaeus sinus και Aegaeum pelagus.

Βυζαντινές πηγές

Οι Βυζαντινοί συνέχισαν την ελληνική παράδοση, χρησιμοποιώντας την ονομασία «Θέμα Αἰγαίου Πελάγους» για τη διοικητική και ναυτική περιφέρεια της εποχής.

Ο Κωνσταντίνος Ζ΄ Πορφυρογέννητος αναφέρεται στα κείμενά του στο «τὸ Αἰγαῖον πέλαγος».

Παράλληλα, βυζαντινοί χρονογράφοι χρησιμοποιούν συχνά τόσο τον όρο «Αἰγαῖον» όσο και τον όρο «Ἀρχιπέλαγος», ο οποίος επικράτησε ιδιαίτερα κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους.

Οθωμανικές πηγές

Οι Οθωμανοί χρησιμοποίησαν κυρίως ονομασίες που προέρχονταν από το βυζαντινό «Αρχιπέλαγος». Μεταξύ αυτών ήταν οι όροι Adalar Denizi («Θάλασσα των Νήσων») και Cezayir Denizi («Θάλασσα των Νησιών» ή «Θάλασσα του Αρχιπελάγους»).

Σε δυτικούς χάρτες της οθωμανικής περιόδου συναντάται επίσης η ονομασία Archipelago ή Arcipelago, η οποία προέρχεται από το ελληνικό «Αρχιπέλαγος».

Το Πανεπιστήμιο ανάμεσα στην ελευθερία και τη βία

Η φωτο δημιουργία ΑΙ

«Στο παρελθόν, το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελούσε το προπύργιο της ελευθερίας απέναντι στις κρατικές κατασταλτικές αρχές. Σήμερα, καλούμαστε να το υπερασπιστούμε από μια διαφορετική απειλή. Τη βία και τον αυταρχισμό ακραίων ομάδων, οι οποίες υιοθετούν τον φανατισμό και τις μεθόδους που ιστορικά προσιδιάζουν στον φασισμό.»

Τα πρόσφατα βίαια επεισόδια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επανέφεραν με οξύτητα μια συζήτηση την οποία η ελληνική κοινωνία συχνά αποφεύγει να διεξάγει με ειλικρίνεια. Δυστυχώς, δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά. Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε επανειλημμένα μάρτυρες εικόνων έντασης, προπηλακισμών και καταστροφών εντός των πανεπιστημιακών χώρων, διαμορφώνοντας ένα κλίμα που απομακρύνεται επικίνδυνα από την ουσία της ακαδημαϊκής ζωής.

Αφορμή για αυτόν τον προβληματισμό δεν αποτελούν μόνο τα γεγονότα αυτά καθαυτά, αλλά κυρίως η συστηματική σύγχυση γύρω από την έννοια του ακαδημαϊκού ασύλου.

Το άσυλο υπήρξε ιστορικά μια κορυφαία δημοκρατική κατάκτηση, ταυτισμένη με την προστασία της ελευθερίας της σκέψης, της έρευνας και της πολιτικής έκφρασης. Για τη γενιά της μεταπολίτευσης, το πανεπιστήμιο ήταν ο κατεξοχήν χώρος αντίστασης στον αυταρχισμό.

Ενώ τότε το διακύβευμα ήταν η προστασία από τον κρατικό έλεγχο, σήμερα η πρόκληση είναι η προστασία από ομάδες που θεωρούν ότι νομιμοποιούνται να επιβάλλουν τις απόψεις τους μέσω του εκφοβισμού και της φυσικής βίας.

Το άσυλο δεν θεσπίστηκε ποτέ για να προστατεύει τη βία. Δεν δημιουργήθηκε ως πεδίο ασυδοσίας για οργανωμένες μειοψηφίες, αλλά ως εγγύηση ότι όλες οι ιδέες μπορούν να εκφράζονται και να κρίνονται μέσα από τον διάλογο και τα επιχειρήματα.

Όταν μια ομάδα ακυρώνει εκδηλώσεις, εμποδίζει ομιλητές ή τρομοκρατεί φοιτητές και καθηγητές, δεν προασπίζεται την ελευθερία, την καταργεί. Η ιστορία διδάσκει ότι η βία δεν αποκτά δημοκρατικό χαρακτήρα επειδή επενδύεται με «ορθά» συνθήματα.

Ο πολιτικός τραμπουκισμός, ανεξαρτήτως προέλευσης μοιράζεται τα ίδια χαρακτηριστικά με κάθε ολοκληρωτική νοοτροπία. Την περιφρόνηση προς τον διάλογο. Την ψευδαίσθηση κατοχής της μοναδικής αλήθειας και τη νομιμοποίηση της επιβολής της.

Το πανεπιστήμιο υφίσταται ακριβώς επειδή καμία ιδέα δεν είναι υπεράνω αμφισβήτησης. Η γνώση προχωρά μέσα από τη σύγκρουση επιχειρημάτων, όχι μέσα από τη σιωπή που επιβάλλει ο φόβος.

Η υπεράσπιση του πανεπιστημίου σήμερα απαιτεί θάρρος και συνέπεια. Οφείλουμε να απορρίψουμε εξίσου την αυθαίρετη κρατική καταστολή και τη βία των αυτόκλητων «τιμωρών». Πρέπει να διασφαλίσουμε το δικαίωμα κάθε μέλους της ακαδημαϊκής κοινότητας να δημιουργεί και να εκφράζεται χωρίς το φάσμα της απειλής. Γιατί χωρίς ελευθερία δεν υπάρχει πανεπιστήμιο και χωρίς δημοκρατικό σεβασμό, η ελευθερία διολισθαίνει αναπόφευκτα στην επιβολή του ισχυρότερου.