
Η φωτο δημιουργία ΑΙ
«Στο παρελθόν, το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελούσε το προπύργιο της ελευθερίας απέναντι στις κρατικές κατασταλτικές αρχές. Σήμερα, καλούμαστε να το υπερασπιστούμε από μια διαφορετική απειλή. Τη βία και τον αυταρχισμό ακραίων ομάδων, οι οποίες υιοθετούν τον φανατισμό και τις μεθόδους που ιστορικά προσιδιάζουν στον φασισμό.»

Τα πρόσφατα βίαια επεισόδια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επανέφεραν με οξύτητα μια συζήτηση την οποία η ελληνική κοινωνία συχνά αποφεύγει να διεξάγει με ειλικρίνεια. Δυστυχώς, δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά. Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε επανειλημμένα μάρτυρες εικόνων έντασης, προπηλακισμών και καταστροφών εντός των πανεπιστημιακών χώρων, διαμορφώνοντας ένα κλίμα που απομακρύνεται επικίνδυνα από την ουσία της ακαδημαϊκής ζωής.
Αφορμή για προβληματισμό αυτό δεν αποτελούν μόνο τα γεγονότα αυτά καθαυτά, αλλά κυρίως η συστηματική σύγχυση γύρω από την έννοια του ακαδημαϊκού ασύλου.
Το άσυλο υπήρξε ιστορικά μια κορυφαία δημοκρατική κατάκτηση, ταυτισμένη με την προστασία της ελευθερίας της σκέψης, της έρευνας και της πολιτικής έκφρασης. Για τη γενιά της μεταπολίτευσης, το πανεπιστήμιο ήταν ο κατεξοχήν χώρος αντίστασης στον αυταρχισμό.
Ενώ τότε το διακύβευμα ήταν η προστασία από τον κρατικό έλεγχο, σήμερα η πρόκληση είναι η προστασία από ομάδες που θεωρούν ότι νομιμοποιούνται να επιβάλλουν τις απόψεις τους μέσω του εκφοβισμού και της φυσικής βίας.
Το άσυλο δεν θεσπίστηκε ποτέ για να προστατεύει τη βία. Δεν δημιουργήθηκε ως πεδίο ασυδοσίας για οργανωμένες μειοψηφίες, αλλά ως εγγύηση ότι όλες οι ιδέες μπορούν να εκφράζονται και να κρίνονται μέσα από τον διάλογο και τα επιχειρήματα.
Όταν μια ομάδα ακυρώνει εκδηλώσεις, εμποδίζει ομιλητές ή τρομοκρατεί φοιτητές και καθηγητές, δεν προασπίζεται την ελευθερία, την καταργεί. Η ιστορία διδάσκει ότι η βία δεν αποκτά δημοκρατικό χαρακτήρα επειδή επενδύεται με «ορθά» συνθήματα.
Ο πολιτικός τραμπουκισμός, ανεξαρτήτως προέλευσης μοιράζεται τα ίδια χαρακτηριστικά με κάθε ολοκληρωτική νοοτροπία. Την περιφρόνηση προς τον διάλογο. Την ψευδαίσθηση κατοχής της μοναδικής αλήθειας και τη νομιμοποίηση της επιβολής της.
Το πανεπιστήμιο υφίσταται ακριβώς επειδή καμία ιδέα δεν είναι υπεράνω αμφισβήτησης. Η γνώση προχωρά μέσα από τη σύγκρουση επιχειρημάτων, όχι μέσα από τη σιωπή που επιβάλλει ο φόβος.
Η υπεράσπιση του πανεπιστημίου σήμερα απαιτεί θάρρος και συνέπεια. Οφείλουμε να απορρίψουμε εξίσου την αυθαίρετη κρατική καταστολή και τη βία των αυτόκλητων «τιμωρών». Πρέπει να διασφαλίσουμε το δικαίωμα κάθε μέλους της ακαδημαϊκής κοινότητας να δημιουργεί και να εκφράζεται χωρίς το φάσμα της απειλής. Γιατί χωρίς ελευθερία δεν υπάρχει πανεπιστήμιο και χωρίς δημοκρατικό σεβασμό, η ελευθερία διολισθαίνει αναπόφευκτα στην επιβολή του ισχυρότερου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου